KM
- linia R1 Warszawa Wschodnia – Grodzisk Mazowiecki/Żyrardów/Skierniewice
Industrialna perła Mazowsza. Założona jako osada fabryczna przy zakładach przędzalniczych, szybko rozkwitła pod okiem pierwszego dyrektora technicznego fabryki, wybitnego inżyniera oraz wynalazcy przędzarki i turbiny wodnej – Filipa de Girarda. To najego cześć została nazwana. Fabryka Wyrobów Lnianych ruszyła w 1833 r., a wokół niej dzięki fabrykantom – Karolowi Dittrichowi i Karolowi Hielle – powstawały coraz to nowe budynki dla robotników i ich rodzin, m.in. 5 szkół, kościół, ochronka dla najmłodszych dzieci, szpital, pralnia czy łaźnia. W 1914 r., w przededniu I wojny światowej, fabryka była jednym z największych na świecie przędzalniczych zakładów lnu i bawełny. Dopiero pod koniec XX w. Żyrardów podupadł, a przemysł przędzalniczy został stopniowo wygaszony. Na szczęście w 2012 r. osada fabryczna została uznana za Pomnik Historii, dzięki czemu ruszyły prace rewitalizacyjne. Dzisiaj Żyrardów ponownie świeci blaskiem, przyciągając do siebie tłumy miłośników architektury przemysłowej, miast z niespotykanym nigdzie indziej klimatem i wyjątkowych centrów kultury.
Spacerem przez miasto
Żyrardów wyróżnia się jedynym w Europie, niemal w całości zachowanym zespołem budynków fabrycznych, mieszkalnych i użyteczności publicznej. To wzorcowy przykład miasta przemysłowego przełomu XIX i XX w. spełniającego postulaty nie tylko miasta idealnego, ale również miasta – ogrodu. Zachwyca skrupulatnie zaprojektowanym układem urbanistyczno-architektonicznym, zrealizowanym z niebywałym jak na ówczesne czasy rozmachem.
Spacer po mieście zbudowanym z czerwonej cegły najlepiej zacząć od Resursy, tym bardziej, że to właśnie tutaj mieści się m.in. Centrum Informacji Turystycznej. Można w nim zaopatrzyć się w materiały promocyjne i uzyskać wszelkie informacje. W przestrzeni miejskiej zachowało się 400 obiektów wpisanych do rejestru zabytków, z których większość znajduje się na terenie dawnej osady fabrycznej i pełni po dziś dzień swoje pierwotne funkcje. Oś kompozycyjną stanowi główna arteria miejska – ul. 1 Maja, dawniej po prostu droga Mszczonów – Wiskitki, która oddziela mieszkaniową dzielnicą robotniczą od dzielnicy przemysłowej i rezydencjonalnej.
Kliknij poniżej i pobierz przewodnik
