Mazoczas

Ciechanów: City Break

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie ma ponad 600 lat. Potężna budowla gotycka z dwiema basztami została wzniesiona za czasów księcia Siemowita III i pozostawała niezdobytą twierdzą, dopóki stacjonowali w niej rycerze. Ale potężne mury nad Łydynią nie były pierwszą warownią na terenie tego miasta.

Farska Góra i legendarne początki

Pierwsza warownia na terenie dzisiejszego Ciechanowa powstała na Farskiej Górze, tam, gdzie znajduje się dziś piękna neogotycka dzwonnica. Jak głosi legenda, gród założył rycerz Ciechan, który przybył tu z żoną – piękną Dobroniegą.

Właśnie miłość do ukochanej stała się przyczyną wygnania rycerza z rodzinnego gniazda. Ciechan sprzeciwił się woli ojca, który chciał ożenić syna z sąsiadką równie bogatą, jak nieurodziwą. Młody rycerz wybrał miłość, urodę i nowe miejsce na swój dom. Działo się to podobno jeszcze w czasach pogańskich, a nazwa Farskiej Góry ma pochodzić od imienia słowiańskiego boga Swarożyca.

Z badań archeologicznych wynika, że osada istniała w tym miejscu już w VII wieku, a grodzisko z wałami ziemnymi wzmocnionymi polnymi kamieniami to konstrukcja z przełomu wieków X i XI. Warownia strzegła przeprawy przez Łydynię na szlaku bursztynowym. Wokół grodziska, czyli wokół Farskiej Góry, ukształtowało się pierwotne centrum Ciechanowa z dwoma gotyckimi kościołami – Narodzenia NMP oraz Nawiedzenia NMP – dawny klasztor augustianów ufundowany przez księcia Siemowita III i jego żonę Eufemię.

Potężny zamek na wyspie

Grodzisko na Farskiej Górze było ważną warownią chroniącą północne granice świata chrześcijańskiego przed najazdami Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, a w XIV wieku – Litwinów, którzy spalili drewniany gród wzniesiony nad miastem.

Mniej więcej w tym czasie w zakolu rzeki Łydyni, na wyspie, został wybudowany na polecenie księcia Siemowita III murowany zamek, rozbudowywany przez kolejnych władców Mazowsza, m.in. Janusza I, który potwierdził nadane przez Siemowita prawa miejskie Ciechanowa, jak i wdowy po polskim władcy, Bony Sforzy, która przez kilka lat zarządzała Mazowszem po śmierci męża.

Potężny średniowieczny zamek gotycki z dwiema basztami: wschodnią więzienną i zachodnią – arsenałem, dominuje nad miastem od ponad sześciu stuleci. Jak wszystkie dawne zamki, kryje wciąż wiele tajemnic. Jednej z nich – miejsca ukrycia skarbu księcia Janusza I – strzeże straszliwy czarny pies, a właściwie rycerz przemieniony w groźne zwierzę przez alchemika.

Miasto z dwiema warowniami

Na terenie zamku, który poddany został w ostatnich latach głębokiej rewitalizacji, mieści się oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej z doskonale wyposażonymi w nowoczesny sprzęt dydaktyczny salami ekspozycyjnymi. Obecnie prezentowane są w nim dwie wystawy stałe. Jedną z nich jest pierwsza ekspozycja opowiadająca o niezależnym księstwie sąsiadującym z polskim królestwem: „Księstwo Mazowieckie 1200-1526: intrygi, trucizny i smok, czyli 300 lat niezależnego Mazowsza”.

Zanim przystąpiono do rewitalizacji zamku, której efektem jest m.in. nowy budynek pomiędzy basztami, przeprowadzono na dziedzińcu zamkowym kompleksowe prace archeologiczne. Dzięki nim okazało się, że zamek jest starszy, niż wcześniej podejrzewano! Badacze odkopali relikty wieży obronnej oraz wały grodu, który kazał tu postawić niemal 100 lat przed budową zamku wnuk Konrada Mazowieckiego, książę Konrad II. Pamiątką prac budowlanych sprzed 700 lat jest wykopany przez archeologów  topór, którym być zapewne  ostrzono pale wykorzystywane przy wznoszeniu ostrokołu broniącego dostępu do grodu.

Oznacza to, że miasto i jego okolice było strzeżone przez pewien czas przez dwie warownie. Dlaczego? Jaka była relacja między tymi grodziskami? Część odpowiedzi można znaleźć na drugiej stałej wystawie prezentowanej w tym miejscu: „Fakty i mity ciechanowskiego zamku”.

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie

ul. Zamkowa 1

06-400 Ciechanów

Tel. (23) 672 40 64

www.zamekwciechanowie.pl

[email protected]

Wizytę w parku obowiązkowo należy połączyć ze zwiedzaniem największej atrakcji Ciechanowa – Zamku Książąt Mazowieckich. Potężna budowla gotycka z dwiema basztami została wzniesiona jako kontynuacja założenia obronnego z ostatniej dekady XIII wieku za czasów księcia Siemowita III i przez lata pozostawała twierdzą niezdobytą. Jak wszystkie dawne zamki, kryje wciąż wiele tajemnic. Jednej z nich – miejsca ukrycia skarbu księcia Janusza I – strzeże podobno straszliwy czarny pies, a właściwie rycerz zaklęty w piekielną bestię przez alchemika. Warownia służyła do obrony przed wrogami – głównie krzyżakami i Litwinami – i stanowiła schronieniem dla okolicznej ludności.

Na terenie zamku, który poddany został w ostatnich latach rewitalizacji, mieści się oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej z doskonale wyposażonymi w nowoczesny, multimedialny sprzęt dydaktyczny salami ekspozycyjnymi. Obecnie prezentowane są w nim dwie wystawy stałe: oparta o najnowsze wyniki badań archeologicznych „Fakty i mity ciechanowskiego zamku” oraz „Księstwo Mazowieckie 1200-1526: intrygi, trucizny i smok, czyli 300 lat niezależnego Mazowsza”. Wystawa na Zamku Książąt Mazowieckich w Ciechanowie jako pierwsza przypomina 300 lat historii niezależnego Mazowsza.

Informacje:

Lokalizacja

© 2023 - Mazowsze